...als het maar gedrukt staat

Terwijl de gehele wereld bezig is alles te digitaliseren blijven sommige "echte" boeken toch nog zeer de moeite waard. Want hoewel er al veel terug te vinden is op internet, zijn er in bepaalde kringen juist ongeschreven regels om dingen verborgen te houden voor het grote publiek. Dit zijn met name de boeken over dingen die verzamelt worden, en daarmee worden deze boeken op zichzelf ook weer het verzamelen waard. Er zijn dan ook veel boeken met een aanzienlijke waarde. Een van de bekendste is het Leerdam Serica boek (alhoewel deze nu in waarde daalt, omdat de meeste mensen die leerdam glas verzamelen de serica's wel kennen). Toch betaal je voor dit boek al snel 125,- euro. En deze prijs is niet abnormaal. Een andere veel gezochte reeks zijn de uitgave van de Wendingen. Dit was een kunstmaandblad wat tussen 1918 en 1931 uitgegeven werd. Iedere maand stond er een kunstenaar centraal. Hierin staan veel onbekende werken en foto's houtsnede en litho's van bekende kunstenaar uit die tijd (m.n. de Jan Toorop-edit wordt veel gezocht). Voor de volledige collectie (116 stuks) betaal je op een veiling tussen de 10.000 tot 12.000 euro. Voor een en enkel exemplaar al snel 175,-. Kortom ook boeken zijn dus interessant voor de verzamelaar en als ik voordelig geprijsde boeken zie neem ik ze maar mee.

Een andere rede dat deze boeken vaak zo duur zijn is omdat er vaak erg moeilijk aan te komen is. Dit komt doordat de oplagen van deze boeken vaak ook zeer beperkt is. Vaak heb je het met 1500 boeken wel gehad. En mensen die iets van een bepaalde kunstenaar hebben vinden het toch leuk om er ook een boek over te hebben (het liefst natuurlijk nog met het werk dat ze aan de muur hebben er in).
Twee jaar geleden kocht ik voor 15 euro de originele verkoopcatalogus van J.A.A.M. van Es met werk van Jan Mankes uit 1923. Verder heb ik in de loop der tijd zo'n beetje van iedere kunstenaar van wie ik werk heb de monografie er bij. Vooral het Cris Agterberg boek en het boek over Baugniet waren niet makkelijk te vinden, maar wie goed zoekt vindt altijd wel wat.

Dit Pinksterweekend waren we op Schiermonnikoog. Omdat het even regende vluchten we een antiquariaatje in. En dus ben ik hier maar even de kasten door gegaan. Na een tijdje zoeken vond ik "Extaze" van Louis Couperus en raakte hier ook wel van in extase, want de uitgave had een originele band uit 1904 ontworpen door H.P. Berlage! Ik wist dat veel Couperusboeken originele banden hebben, ontworpen door Jan Toorop, Chris Lebeau en H.P. Berlage, maar je ziet ze haast nooit. Ze staan op de plank in Louis Couperus huis of in andere musea, of zoals in dit geval bij onwetende boeken-liefhebbers thuis in de kast. Ik kocht het boek voor 10 euro en het hield op met regenen.


Tip van de dag: Altijd als je in een antiquariaat komt; even bij de Couperus-boeken kijken. Leuk om te lezen en een boek met een mooie kaft staat ook nog leuk op je nachtkastje

I.M. MK

Vandaag reed ik weer een rondje door de stad. Ik maak dan een ommetje langs verschillende galeries/kunsthandelaren en inboedelverkopers. Vandaag was ik opweg naar het Boijmans om daar in de bibliotheek een boek te zoeken en reed daarom over de Witter-de-With straat. Dit was eens één van de belangrijkste culturele-straten van de stad, maar er verdwijnen veel winkels. VIVID (waar ze veel Hella Jongerius, Kiki van Eijk en Studio Job verkopen) is verhuisd naar de Red Apple. En het fotomuseum is ook uit de straat verdwenen en zit tegenwoordig in Las Palmas. Maar Tent, Mama en MKgalerie zitten er nog wel.

Ik ging vooral voor de laatste. MK is een van mijn favoriten. Ik kocht er niet; want ze doen veel aan fotokunst en dat verzamel ik niet; maar ze waren wel erg goed. Bij MK hadden ze altijd werk wat er uit sprong. Jaren geleden zag ik er voor het eerst werk van Gerco de Ruiter en Hans Wilschut, toen beide nog vrij onbekende kunstenaars. Nu hangt er in de hal van het Boijmans een enorm werk van Hans Wilschut en kom je hun foto's overal tegen. Ook vele andere kunstenaars hebben later veel bekendheid gekregen. In 1999 en 2005 hebben ze ook werk van Kees Franse geëxposeerd.

Maar deze maand is er iets tragisch gebeurd; beide eigenaren van MK zijn 6 juni omgekomen bij een autoongeluk. De galerie staat vol bloemen en de wanden zijn leeg. Op de deur hangt een briefje; wegens overlijden Emmo en Karmin gesloten". Mensen die langs lopen kijken geschokt naar alle bloemen in de expositieruimte. Treurig maar waar. Ik besluit verder te fietsen, maar met het verdwijnen van MK blijft er van de Witter-de-With niet veel meer over.

MK - Witter-de-With - Rotterdam

Willem Westbroek

Als je maar lang genoeg zoekt valt alles uiteindelijk op zijn plek. In een nieuw boek, wat ik heb gekocht over Kees Franse (Kees Franse - een Rotterdamse kunstenaar (1924-1982)), wordt melding gemaakt dat Kees Franse in het laatste jaar van zijn academietijd samen met Willem Westbroek naar Zwitserland op vakantie gaat. Nou bleek al uit mijn vorige research dat daar het landschap geschilderd is wat op ons schilderijtje staat, maar hij was dus niet alleen. En ik dacht; Willem Westbroek heeft daar vast ook niet stil gezeten. En wat blijkt... Op de veiling in Den Bosch is in 2005 het onderstaande schilderijtje van Westbroek verkocht. Helaas verkocht. Het was leuk geweest om de twee naast elkaar te hebben. Maar wederom een grappig toeval.

Kees Franse - Zwitserland 1952

Willem Westbroek - Zwitserland 1952

De nieuwste Death Cab For Cutie is er!

Ook nog een echte Andy Warhol!

Top 10 van liedjes over kunstenaars:

1. The clientele - Joseph Cornell (onterecht onbekent nummer over onterecht onbekende kunstenaar)
2. Don McLean - Vincent (over van Gogh natuurlijk)
3. David Bowie - Andy Warhol
4. Simon & Garfunkel - So long Frank Lloyd Wright 
5. The Modern Lovers - Pablo Picasso
6. Manic Street Preachers - Interiors (song for Willem de Kooning)
7. Boudewijn de Groot - Land van Maas en Waal (over Jeroen Bosch)
8. Wings - Picasso's last words
9. Todd Runtgren - Da da Dali
10. Counting crows - When I dream of Michael Angelo

Argus

In mijn vorige stukje heb ik het al even genoemd. Er was eens een kunstgroep en zij noemde zichzelf Argus... Kees Franse was hier dus de oprichter van (samen met Louis van Roode en Huib Noorlander). De groep bestond van 1951 tot omstreeks 1959. Andere leden van de groep waren Charles Kemper, Jan Goedhart en Ed van Zanden. In 1952 organiseerde de leden een expositie ter gelegenheid van 1-jarig bestaan. Voor deze gelegenheid werd een boek uitgegeven, waarin 5 kleurenlitho's opgenomen werden, naast foto's van de geëxposeerde werken.

Ik wist eerst niet van het bestaan van dit boekje af, maar kwam het tegen op internet toen ik naar informatie over Kees Franse opzoek was. En wat wil het toeval nou: juist het schilderijtje wat nu bij ons aan de muur hangt staat pagina groot afgebeeld! Dat is leuk natuurlijk, niet alleen voor mij, maar het zegt wat meer. Nu weet ik bijvoorbeeld dat het landschap Zwitserland is en dat het dus inderdaad een vroeg werk van Franse is, want hoewel het niet gedateerd is moet het voor (waarschijnlijk in) 1952 geschilderd zijn. Ook blijkt hieruit dat Franse het zelf dus ook een van zijn betere werken gevonden moet hebben. En daarnaast heeft het nog een meer waarde, omdat de schilderijen die in boeken staan, uiteraard meer bekendheid verwerven dan de werken die niet zichtbaar zijn voor het publiek, omdat ze bij iemand thuis aan de muur hangen.

Daarnaast ben ik in de tussentijd ook via via aan veel nieuwe informatie over Franse gekomen. Zo weet ik o.a. van een kunsthandelaar aan de Meent dat Franse een befaamd schermer was (de handelaar had samen met hem wedstrijden geschermd). En van Nel van Dalen hoorde ik dat hij aan de Willem de Kooning academie les gegeven heeft, waar Ton van Dalen (oud leerling van Franse) zijn opvolger werd toen Franse vanwege ziekte moest stoppen met werken. Het is leuk om de verhalen te horen. Ook in veel boekwinkels en  antiquariaten waar ik geweest ben, op zoek naar boeken over hem, hebben ze hem allemaal gekend; telkens is het weer "O, Kees... ja dat was me er eentje... Een aardige man en goed kunstenaar ook". Wie weet volgen er nog meer blogs over hem.

Op de veiling

Hoewel vele zeggen dat het in de kunsthandel een beetje stil staat is daar in Rotterdam niet veel van te merken. Kleine veilinghuizen hebben erg te leiden onder marktplaats en "het op raken van goede kunst en antiek" (de gene die nog leuke dingen hebben houden het vaak vast). Toch is er een makkelijke verklaring voor de terug loop. Veel veilingen richten zeg nog erg op de traditionele markt en verkopen nog veel impressionistische schilderijen, maar deze vijver lijkt aardig leeg gevist. Werken van de Haagse school schilders en Amsterdammers als Breitner en Witsen gaan nog voor goede prijzen weg, maar kleinere impressionisten als Noltee worden steeds moeilijker verkocht. Wat makkelijk te verklaren valt, want zijj werkte in een stijl die zijn toptijd had in de jaren 1880-1900 en daar moet je niet tot de jaren 60 mee door gaan, dan is het nog wel leuk, maar verliest het zijn kunsthistorische waarde, komt het nooit in een boek en wordt het uiteindelijk nooit museaal. 

Veel veilinghuizen spelen dus met de punt naar achter en gaan te lang door met de verkoop van werk waar haast geen markt meer voor is, terwijl je beter in de aanval kan gaan als je nog wilt scoren. Een veilinghuis wat de nek nog wel uit durft te steken is Vendu Notarishuis aan de Kipstraat in Rotterdam. Hun aanbod is steeds weer verrassend. Op de laatste veilingen zijn steeds meer werken te zien van de jaren-60 kunstenaars uit Rotterdam. En dat is leuk, want die kunstgeschiedenis moet nog min of meer geschreven worden. Veel kunstenaars uit de tijd hebben erg geleden onder de (onterechte) overwaardering van de CoBrA kunstenaars. Voor de kunstenaars die figuratieve kunst maakte was weinig aandacht. Maar ook dat tij lijkt nu te keren. Het publiek begint door te krijgen dat er meer gemaakt is in die jaren dan Appels, Wolvecamp, Corneille en Constant. Daarnaast neemt de belangstelling voor figuratieve kunst toen en voor abstract werk af.

Vorige veiling was er veel werk van Kees Franse, deze veiling veel van Wim Motz. Ik had vorige veiling ook al ingeschreven op een werk van Franse, maar werd toen met een tientje overboden. Dat is altijd het nadeel als je zelf niet bij het afslaan aanwezig kan zijn (moest weer werken). Maar dit keer was het raak!

Kees Franse dus: Cornelis (Kees) Franse werd geboren in 1924 overleed in het jaar dat ik geboren werd, 1982, op 58-jarige leeftijd. Kees Franse kreeg in de jaren 60 veel bekendheid en vele kennen onbewust zijn werk wel, want hij is de maker van de grote appels die in Rotterdam langs de Heemraadssingel liggen en de Appel in de vertrekhal van Schiphol (daarnaast zijn er nog vele andere appels te vinden in Nederland). Voor de Rotterdamse kunst is hij erg belangrijk geweest, omdat hij samen met Louis van Roode en Huib Noorlander (waar de gene die Rotterdam wel eens bezoeken ongetwijfeld ook onbewust veel werk van kennen) de kunstgroep Argus oprichten. Argus, om aan te geven dat zij wel om zich heen keken (zoals de mythische figuur Argus met honderd ogen, die de runderen van Zeus in de gaten moest houden). Hiermee namen ze publiekelijk afstand van de CoBrA-beweging die dit niet deed. 

Het schilderijtje wat ik kocht is een vroeg werk van Franse en is nog op de achterzijde gesigneerd met C.F., later zou hij zijn werk op de voorkant signeren met K.F.. Het is gemaakt in opdracht van G. v. Amerongen en bevind zich nog in de originele lijst (en dat heeft meer waarde, je moet de bruid en de bruidegom nooit scheiden wordt vaak gezegd. Dus dat doen we dan ook niet). Ik heb nog niet kunnen achterhalen wie dhr. v. Amerongen was en waar het schilderij geschilderd is. Wel is het een typisch "Kees Franse" schilderijtje. Zijn werk heeft vaak een twee-dimensionaal karakter, waardoor het in eerste instantie wat naïef oogt, maar het tegendeel is waar. Zijn werk zit compositorisch goed in elkaar. 

Het is moeilijk om werk van Franse te pakken te krijgen. Veel bevindt zich in particuliere collecties en in die van de gemeente, omdat het de nieuwe stad mooi in beeld brengt, en daarom ook historische waarde heeft. Daarom voor het eerst echt via de veiling. Mijn eerste aankoop, maar als er volgende keer weer werk van Motz, Franse of een nieuwe jaren-60 ontdekking hangt volgt er denk ik wel weer een nieuwe blog.

Tip van de dag: Jaren-60 kunst gaan verzamelen. Dat is nu nog redelijk te betalen en veel interessanter dan weer een Haagse school of CoBrA werkje.